Reklama

Aspekty

Stanowisko Duszpasterstwa Chorych i Służby Zdrowia Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej

Stanowisko Duszpasterstwa Chorych i Służby Zdrowia Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej w sprawie raportu Anity Kucharskiej – Dziedzic o zatrudnianiu kapelanów w lubuskich szpitalach.

[ TEMATY ]

duszpasterstwo chorych i służby zdrowia

Archiwum Aspektów

ks. Tomasz Duszczak, Diecezjalny Duszpasterz Chorych i Służby Zdrowia

ks. Tomasz Duszczak, Diecezjalny Duszpasterz Chorych i Służby Zdrowia

14 stycznia 2021 r. pani poseł Anita Kucharska-Dziedzic opublikowała w mediach społecznościowych raport o zatrudnianiu kapelanów w lubuskich szpitalach. Raport wzbudził szerokie zainteresowanie mediów, zarówno regionalnych jak i ogólnopolskich. Ponieważ w materiale tym, jak i w powstałych na jego podstawie artykułach prasowych, znalazły się stwierdzenia niezgodne z prawdą bądź wprowadzające opinie publiczną w błąd, dlatego wydaje się konieczne zabranie głosu w tej sprawie przez Diecezjalne Duszpasterstwo Chorych i Służby Zdrowia.

1. Uzasadnienie obecności zorganizowanej opieki duszpasterskiej w szpitalach nie wynika tylko, jak podaje to raport pani poseł Anity Kucharskiej-Dziedzic, z ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, ale najpierw z konstytucyjnych zapisów odnoszących się do wolności religijnej należnej każdemu człowiekowi (art. 25 i 53 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku). Wolność ta gwarantowana jest w systemach państw demokratycznych, a szczególnie w każdym z państw członkowskich Unii Europejskiej. Z ograniczeniami tej wolności mieliśmy do czynienia w nieodległej przeszłości, na przykład w państwach tzw. demokracji ludowej. Artykuł 53 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej ust. 2 zd. 2 in fine określa, że wolność religii obejmuje „prawo osób do korzystania z pomocy religijnej tam, gdzie się znajdują”. Ponadto gwarancje prawa do opieki duszpasterskiej zawarto w wielu aktach prawa polskiego, regulacjach ustawowych i prawnomiędzynarodowych. Art. 17 Konkordatu między Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą Polską, podpisanego w Warszawie w dniu 28 lipca 1993 roku, gwarantuje w szczególności możliwość uczestniczenia we Mszy świętej w niedziele i święta oraz w katechizacji i rekolekcjach, a także korzystania z indywidualnych posług religijnych, zaś Rzeczpospolita Polska zapewnia warunki do wykonywania tych praktyk religijnych i korzystania z posług religijnych. W ramach uniwersalnego systemu ochrony praw człowieka można wskazać np. art. 18 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, a z kolei na poziomie regionalnego (europejskiego) systemu ochrony praw jednostki można odwołać się do art. 9 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Status prawnowyznaniowy pacjenta zabezpieczono w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r o gwarancjach sumienia i wyznania, w którym związki wyznaniowe wypełniając funkcje religijne mają prawo do udzielania posług religijnych oraz organizowania obrzędów i zgromadzeń religijnych w szpitalach. Wspomniane powyżej regulacje prawne ukazują poziom wrażliwości prawodawcy na potrzeby chorych.

Reklama

2. Należy wskazać na istotną różnicę między duchownymi Kościoła katolickiego, a duchownymi innych wyznań w sposobie realizacji posługi duszpasterskiej. Ze względu na fakt, że znaczna liczba osób w Polsce jest wyznania rzymskokatolickiego istnieje ogromna dysproporcja między potencjalną liczbą chorych, którzy mogą być zainteresowani skorzystaniem z opieki duszpasterskiej katolickiego duchownego, a liczbą pacjentów, którzy oczekują posługi od duszpasterza innego wyznania. Zastosowanie rozwiązania polegającego na kontakcie z osobą duchowną wyłącznie „na prośbę pacjenta” nie tylko może ograniczać dostępność opieki duszpasterskiej, ale także deprecjonuje jakość profesjonalnej, zintegrowanej opieki w placówkach medycznych, wymagającej holistycznego podejścia do pacjenta, z uwzględnieniem sfery cielesno-duchowej. Doświadczenia północnoamerykańskie i zachodnioeuropejskie pokazują, że dobra opieka duszpasterska przynosi chorym wymierne korzyści, i to nie tylko w sferze duchowej, ale np. zwiększa jakość i skuteczność leczenia, bądź odgrywa ogromną rolę w końcowym okresie ludzkiego życia. Aby tak było, praca kapelanów szpitalnych nie może jednak być „przypadkowa”, interwencyjna, lecz powinna realizować się poprzez codzienne spotkania z pacjentami, co umożliwia rzeczywiste towarzyszenie człowiekowi w jednym z najtrudniejszych momentów ludzkiego życia, jakim jest doświadczenie choroby. Z całą stanowczością należy podkreślić, że rola kapelanów w szpitalach nie sprowadza się tylko do udzielenia sakramentów, ale do poznania potrzeb i oczekiwań pacjentów oraz do profesjonalnego reagowania na różnorodne potrzeby duchowe pacjentów. Współczesna medycyna promuje opiekę całościową („whole-person care”) nad chorym opartą na współdziałaniu zespołu interdyscyplinarnego, stąd kapelan szpitalny w USA, Kanadzie, czy krajach Europy Zachodniej jest traktowany jako pełnoprawny członek zespołu terapeutycznego. Zaproponowana w raporcie forma pracy kapelana jest sprzeczna z założeniami nowoczesnej opieki zdrowotnej. Ponadto, wydaje się degradować nie tyle osoby duchowne świadczące tę posługę, ale samych pacjentów, dla których opieka duchowa stanowi istotny wymiar procesu leczenia.

Reklama

3. Jeśli chodzi o wymienioną w raporcie liczbę kapelanów zatrudnionych w Wielospecjalistycznym Szpitalu Wojewódzkim w Gorzowie Wlkp. oraz Uniwersyteckim Szpitalu w Zielonej Górze, to placówki te zatrudniają po 2 kapelanów wyznania rzymskokatolickiego.

4. Z art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że „(…) kierownicy właściwych zakładów państwowych zatrudniają kapelanów skierowanych przez biskupa diecezjalnego”. Z kolei art. 17 ust. 3 Konkordatu przewiduje, że „(…) biskup diecezjalny skieruje kapelanów, z którymi odpowiednia instytucja zawrze umowę”. Dopuszczalność zatrudniania kapelanów wynika również pośrednio z przepisów określających wynagrodzenie kapelanów. W odniesieniu do publicznych podmiotów leczniczych podstawowe znaczenie ma rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę pracowników podmiotów leczniczych działających w formie jednostki budżetowej. Podany w raporcie wzrost wynagrodzeń kapelanów za rok 2020 wynika ze wzrostu płacy minimalnej. Wynagrodzenie kapelana jest związane z jego codzienną pracą wobec pacjentów i personelu szpitala oraz pozostawania w stałej dyspozycyjności, gdyż – jak to zresztą zaznaczono w raporcie – w „sytuacji pogorszenia się stanu zdrowia lub zagrożenia życia szpital jest obowiązany umożliwić pacjentowi kontakt z duchownym i ponieść koszty realizacji tego prawa”.

Reklama

5. W raporcie nie sprecyzowano, czy podane wynagrodzenia kapelanów szpitalnych są kwotami wypłat brutto czy netto, co może wprowadzać w błąd opinię publiczną.

Konkludując, wydaje się, że intencją autorki raportu nie było rzetelne przyjrzenie się sytuacji pracy kapelanów w lubuskich szpitalach, którzy w obecnym czasie pandemii, są szczególnie blisko chorych doświadczających osamotnienia i różnych dylematów egzystencjalnych. Wskazane wyżej nieścisłości raportu zdają się wskazywać na brak dobrej woli w przedstawianiu informacji o roli kapelanów szpitalnych i warunkach ich posługi.

Raport wiele miejsca poświęca kwestiom finansowym związanym z pracą kapelanów. Warto więc może wspomnieć na koniec, aczkolwiek nie dotyczy to bezpośrednio tematyki raportu, że w roku 2020 diecezja zielonogórsko-gorzowska wspomogła lubuskie szpitale kwotą ponad 430 tys. zł przeznaczonych m.in. na zakup środków ochrony osobistej i najpilniejsze potrzeby związane z walką przeciw pandemii Covid-19.

ks. Tomasz Duszczak, Diecezjalny Duszpasterz Chorych i Służby Zdrowia

2021-01-21 12:47

Ocena: +3 -2

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Paradyż: Powołanie Diecezjalnej Rady ds. Duszpasterstwa Chorych i Służby Zdrowia

[ TEMATY ]

duszpasterstwo chorych i służby zdrowia

Karolina Krasowska

Większość członków rady tworzą osoby świeckie

Większość członków rady tworzą osoby świeckie

W Wyższym Seminarium Duchownym w Gościkowie-Paradyżu 19 lutego odbyło się inauguracyjne spotkanie Diecezjalnej Rady ds. Duszpasterstwa Chorych i Służby Zdrowia. Członkowie gremium, powołani przez bp. Tadeusza Lityńskiego, otrzymali dekrety nominacyjne i dokonali wyboru zespołu programowego.

Diecezjalna Rada ds. Duszpasterstwa Chorych i Służby Zdrowia została powołana przez biskupa zielonogórsko-gorzowskiego na wniosek diecezjalnego duszpasterza chorych i służby zdrowia, ks. Tomasza Duszczaka. Jest ona organem doradczym biskupa w sprawach odnoszących się do wszelkich działań duszpasterskich podejmowanych wobec osób chorych i pracowników służby zdrowia.

CZYTAJ DALEJ

Abp Depo: kapłaństwo ks. Stanisława Pamuły było kapłaństwem wewnętrznie scalonym

2023-02-05 22:35

[ TEMATY ]

Częstochowa

abp Wacław Depo

WMSD

msza żałobna

ks. Stanisław Pamuła

Maciej Orman/Niedziela

– Do końca życia był duszpasterzem i nauczycielem odpowiedzialnych dróg wiary – powiedział abp Wacław Depo o śp. ks. prof. zw. Stanisławie Pamule, wieloletnim wicerektorze i profesorze częstochowskiego Wyższego Seminarium Duchownego. W kościele Jezusa Chrystusa Najwyższego i Wiecznego Kapłana w Wyższym Międzydiecezjalnym Seminarium Duchownym w Częstochowie metropolita częstochowski przewodniczył 5 lutego Mszy św. żałobnej w jego intencji.

Eucharystię koncelebrowało wielu kapłanów archidiecezji częstochowskiej. W liturgii uczestniczyła również najbliższa rodzina zmarłego.

CZYTAJ DALEJ

KE: Unia Europejska pomoże Turcji po trzęsieniu ziemi; Polska wśród krajów, które wyślą ratowników

2023-02-06 12:21

[ TEMATY ]

trzęsienie ziemi

PAP/EPA/DENIZ TEKIN

Unia Europejska wysyła zespoły poszukiwawczo-ratownicze do Turcji, którą nawiedziło potężne trzęsienie ziemi. Na miejsce przybędą ratownicy z Bułgarii, Chorwacji, Czech, Francji, Grecji, Holandii, Polski i Rumunii - podała Komisja Europejska.

Potężne trzęsienie ziemi o sile 7,8 stopnia w skali Richtera – jedno z najsilniejszych trzęsień w regionie od ponad 100 lat – nawiedziło region Gaziantep w Turcji. Dotknęło również sąsiednią Syrię.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję