Reklama

Polska

Światowy Dzień Książki w jasnogórskich bibliotekach

„Klasztor bez ksiąg jest jak twierdza bez zbrojowni” - mawiano. I w tej dziedzinie Jasna Góra przez wieki była i jest szczególną „zbrojownią”. Są tutaj trzy biblioteki tzw. Nowa, Maryjna i ta najbardziej znana, z XVIII w., uznawana za jedno z piękniejszych wnętrz bibliotecznych nie tylko w Polsce. Zgromadzono w niej ponad 10 tys. inkunabułów i starodruków. Księgi przetrwały pożary i 13 wojen. Przez stulecia jasnogórski klasztor był ośrodkiem kultury piśmiennej, drukarstwa i rozwoju języka polskiego. A w jasnogórskich archiwach wciąż odkrywane są nowe skarby. Dziś Światowy Dzień Książki i Praw Autorskich.

[ TEMATY ]

Jasna Góra

biblioteka

Episkopat.news

W południe w Wilkowiecku, miejscu urodzenia wybitnego paulina żyjącego w XVI w. o. Mikołaja nazywanego „pierwszym reżyserem Rzeczypospolitej”, autora wciąż wystawianego misterium rezurekcyjnego „Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim” zaplanowana została prezentacja książki o nim. To wynik najnowszych badań polskich historyków literatury i teatru.

O. Mikołaj z Wilkowiecka był m.in. przeorem Jasnej Góry, przełożonym polskiej prowincji paulinów, zasłynął jako wybitny kaznodzieja, autor pierwszego utworu scenicznego w języku polskim. Był też poetą, tłumaczem i autorem pism religijnych.

Pozycja „Wokół Mikołaja z Wilkowiecka. Analizy i porównania” ukazała się w serii Studia Staropolskie Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk. Jak zapewnia o. Nikodem Kilnar to początek badań formułującego się zespołu specjalistów, którzy opracowywać będą dorobek pisarzy paulińskich od średniowiecza poprzez wiek XVII i XVIII.

Jasna Góra przez stulecia wpisywała się w bogaty nurt polskiego piśmiennictwa i drukarstwa. W czasie zaborów to z modlitewników z Jasnej Góry uczono się polskich liter. Tradycję drukarni kontynuuje obecnie wydawnictwo „Paulinianum”.

Biblioteka klasztorna nazywana „starą” uważana jest za jedno z piękniejszych wnętrz bibliotecznych w Europie. Posiada ponad 10 tys. inkunabułów i starodruków. Księgi przetrwały pożary, powstania, 13 wojen i stan wojenny. Powstała w latach 30. XVIII w.

Wcześniej księgozbiór zgromadzony był w dolnych piętrach murowanej wieży kościoła. Wielki pożar z 1690 r., oszczędził bibliotekę.

W 1758 r. wprowadzone zostało specjalne zabezpieczenie ksiąg, otrzymały one ochronę w formie drewnianych futerałów z sosnowego drewna. Pudła te wyklejono od strony zewnętrznej marmurkowym papierem introligatorskim. Grzbiet futerału obciągnięto skórą bydlęcą barwioną ze złoceniami naśladującą oprawę wytwornej księgi. Pomysłodawcą tej oryginalnej formy zabezpieczenia i ochrony zbioru był ówczesny przeor klasztoru o. Albin Dworzański. Taki sposób zabezpieczenia ksiąg uczynił z biblioteki jasnogórskiej placówkę unikatową wśród zabytkowych europejskich bibliotek.

Reklama

Na początku XVII w. biblioteka stała się także placówką dydaktyczną. W 1609 r. powstało Studium Zakonne. Z tego też czasu pochodzi inwentarz książek, sporządzony w układzie alfabetycznym. Wynika z niego, że w 1614 r. biblioteka liczyła 1445 dzieł w 1610 woluminach. Paulini dbali o zapewnienie bibliotece stałego funduszu, zabezpieczającego jej utrzymanie i zapewniającego jej rozwój, np. w 1666 r. biblioteka otrzymała 300 florenów rocznie od definitorium prowincjalnego na powiększanie zbiorów.

Najcenniejszym rękopisem w zbiorach jasnogórskich jest pochodzący z początku XVI stulecia Missale Paulinorum (ok. 1506), zwany powszechnie - ze względu na osobę jego fundatora, króla Jana Olbrachta - Mszałem Jagiellonów albo Mszałem Olbrachta. Należy on do kodeksów liturgiczno-muzycznych zachowanych w jasnogórskim archiwum. Ten niezwykle kunsztownie wykonany rękopis, ozdobiony licznymi dekoracjami malarskimi. Mszał jest ważnym źródłem do poznania sprawowania liturgii Mszy św. w klasztorach paulińskich w okresie późnego średniowiecza, to też wybitne dzieło sztuki, zawierające barwne miniatury, ozdobne inicjały oraz bogato zróżnicowaną ornamentykę. Mszał Jagiellonów z Jasnej Góry to swoisty pomnika kultury staropolskiej. W 2013 r. ukazało się wydanie fototypiczne Mszału pod red. Remigiusza Pośpiecha.

W bibliotece zwraca uwagę niewielka księga leżąca na jednym ze stołów, znajdziemy tam wpisy osób, które złożyły wizytę na Jasnej Górze jak np. podpis cara Mikołaja I, Józefa Piłsudskiego, Johna F. Kennedy`ego oraz jego braci Roberta i Edwarda, a także studenta Karola Wojtyły.

Biblioteka ta spełnia obecnie funkcje reprezentacyjne, w niej odbywały się spotkania z Janem Pawłem II, konferencje Episkopatu Polski, tu przyjmowane są głowy państw oraz oficjalne delegacje.

Reklama

Poza tzw. stara biblioteką jest dziś na Jasnej Górze także nowa. Przechowywane są w niej książki wydane po 1801 r. W jej zbiorach znajdują się także cenne "częstochowiana", czyli książki i czasopisma, dotyczące Jasnej Góry i regionu częstochowskiego.

Swoistym fenomenem jest powstała w 1957 r. Jasnogórska Biblioteka Maryjna. Jej powstanie związane jest z 1956 r. i Jasnogórskimi Ślubami Narodu. Wtedy to paulini razem z Prymasem Wyszyńskim, dla realizacji programu Wielkiej Nowenny postanowili stworzyć ośrodek, w którym nie tylko duchowni, ale również pielgrzymi mogliby korzystać z księgozbioru maryjnego.

Informacje o dostępie do księgozbioru jasnogórskiego odnaleźć można na stronie jasnagora.pl, a także w bazach online Federacji Bibliotek Kościelnych „Fides”.

2022-04-23 11:48

Ocena: +2 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Archiwum Henryka Mikołaja Góreckiego przekazane Bibliotece Narodowej

[ TEMATY ]

kultura

biblioteka

kompozytor

Mikołaj Górecki

Grzegorz Mazurowski/Biblioteka Narodowa

Dzięki pomocy Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Biblioteka Narodowa kupiła do swoich zbiorów rękopisy Henryka Mikołaja Góreckiego, jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów ostatniego stulecia.

Spadkobiercy kompozytora, wdowa, córka i syn, przekazali niemal komplet jego opusowanych utworów muzycznych (op. 1–85, bez 78 i 80), począwszy od wczesnych dzieł, takich jak Pieśni o radości i rytmie op. 7 oraz tych awangardowych, np. Zderzenia (Scontri) op. 17, poprzez – bodaj najsłynniejszą – III Symfonię „Symfonię pieśni żałosnych” op. 36 czy monumentalny psalm Beatus vir op. 38, a skończywszy na niezorkiestrowanej IV Symfonii „Tansman Epizody” op. 85. Poszczególne rękopisy nutowe zostały starannie uporządkowane już przez samego kompozytora. W oddzielnie opisanych teczkach znalazły się zarówno czystopiśmienne autografy, jak i wersje robocze, egzemplarze z poprawkami, szkice czy nawet – jak w wypadku Kwartetów – notatki i zapiski dokumentujące proces twórczy. Warto odnotować, że jedna z kompozycji, zatytułowana Susan (napisana na chór mieszany a capella), to utwór dotychczas nieznany i niepublikowany, a oznaczony przez Góreckiego jako op. 84. Obok twórczości opusowanej w spuściźnie kompozytora zachowały się także rękopisy dzieł nienumerowanych, z Trzema utworami w dawnym stylu (1963) na czele.

CZYTAJ DALEJ

Święty Szarbel - wzór modlitwy

Poświęcił całe swoje życie, by adorować Boga.

Święty Szarbel, eremita z Libanu, promieniuje na wiernych przykładem prostoty i pokory. Urodził się w ubogiej maronickiej rodzinie, w niewielkiej wiosce w górach Libanu. Już jako dziecko odznaczał się pobożnością i zamiłowaniem do modlitwy, co zrodziło w nim pragnienie poszukiwania Boga w ciszy. Zrealizował je, wstępując w 1851 r. do maronickich antonianów w Maifug, później przeniósł się do klasztoru w Annaja, gdzie – pomijając czas studiów filozoficzno-teologicznych – przebywał do 1875 r. W tym roku udał się także do górskiej samotni, gdzie odseparowany niemal od wszystkiego, co ziemskie, spędził pozostałe 23 lata życia.

CZYTAJ DALEJ

Jezuici: zakaz działalności publicznej dla o. Marko Ivana Rupnika

2022-12-05 13:06

[ TEMATY ]

jezuici

Monika Książek

Pomimo stwierdzenia przez Dykasterię Nauki Wiary przedawnienia zarzutów stawianych wobec znanego słoweńskiego jezuity o. Marko Ivana Rupnika SJ nadal toczy się przeciw niemu postępowanie administracyjne i nie może on prowadzić działalności publicznej – poinformowała Kuria Generalna Towarzystwa Jezusowego w Rzymie.

Do Dykasterii Nauki Wiary wpłynęła w 2021 r. skarga na o. Marko Ivana Rupnika SJ, dotycząca jego sposobu sprawowania posługi. Nie dotyczyła ona osób niepełnoletnich. Dykasteria Nauki Wiary zwróciła się do Towarzystwa Jezusowego z prośbą o wszczęcie dochodzenia wstępnego w tej sprawie. Towarzystwo Jezusowe natychmiast wyznaczyło zewnętrznego śledczego (zakonnika z innego instytutu) do przeprowadzenia dochodzenia. Różne osoby zostały zaproszone do złożenia zeznań. Raport końcowy został złożony w Dykasterii Nauki Wiary. Po przestudiowaniu wyników tego dochodzenia, Dykasteria Nauki Wiary stwierdziła, że fakty, o których mowa, uległy przedawnieniu i dlatego zamknęła sprawę na początku października bieżącego roku.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję