Reklama

Polityka

Pochód pierwszomajowy, czyli czym zastąpić religię

W PRL tysiące ludzi świętowało 1 maja w pochodach. Czy była to sprawa tylko ideologii, czy może już religii, jaką miało wyznawać socjalistyczne społeczeństwo?

Święto Pracy 1 maja było w PRL jednym z największych świąt w oficjalnym kalendarzu uroczystości państwowych. Z racji sąsiedztwa w kalendarzu, Święto Pracy „rywalizowało” z Narodowym Świętem Konstytucji 3 Maja, które w przedwojennej Polsce uchwaliły jednogłośnie wszystkie ugrupowania sejmowe. Problemem dla władzy z nadania Moskwy była nie tyle bliskość obu świąt w kalendarzu, lecz fakt, że Konstytucję 3 Maja wspominano jako symbol dążenia Polaków do suwerenności. Jej katem była Rosja.

Chyba nawet gorsze dla ideologów marksizmu było to, że katolicka Polska właśnie w tym dniu oddawała hołd Najświętszej Maryi Pannie Królowej Polski - głównej Patronce Polski. A Kościół, religia miały być zepchnięte na margines życia. Już pierwsze powojenne obchody 3 Maja - w 1946 r. pokazały, że nasz naród ma zostać siłą zsowietyzowany. Starostwa i posterunki Milicji Obywatelskiej w kraju otrzymały polecenie, aby nie dopuścić do uroczystości i pochodów trzeciomajowych. W Krakowie brutalnie interweniowała milicja i bezpieka, zabijając kilka osób, wiele raniąc i setki aresztując. Święto zniesiono 18 stycznia 1951 r.

Nowa religia?

Pamięć o 3 Maja chronił Kościół. A władza lansowała 1 maja. Zgodnie z sowieckim wzorcem, święto czczono wielkimi pochodami defilującymi przed przywódcami państwowymi i partyjnymi. Centralnym elementem była trybuna, z wysokości której rządzący pozdrawiali masy - może ona przywoływać wyobrażenie swoistego „ołtarza”, bowiem przywódców czczono w tamtej epoce jak bożków. Idąc tym tropem: defilujące tłumy można by skojarzyć z „procesją” ze szturmówkami na podobieństwo chorągwi. Nie mieliśmy wprawdzie takiego miejsca kultu, jak Mauzoleum Lenina, ale była przecież monumentalna architektura na modłę obiektów sakralnych, mająca przypominać o ideowych podstawach ustroju, np.: stołeczny Pałac Kultury i Nauki im. Józefa Stalina - dar narodu sowieckiego dla bratniej Polski Ludowej; Nowa Huta (przeciwwaga dla reakcyjnego Krakowa) - socjalistyczne miasto wzorcowe, w którym miało nie być żadnego kościoła; pomniki rodzimych lub radzieckich „bohaterów” czy zwykłych sołdatów albo robotników. Na niejeden symbol nowej władzy składali się wszyscy Polacy, np. z polecenia rządu wydrukowano cegiełki na budowę gmachu Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w Warszawie, a do kupna tych cegiełek zmuszano pracowników sektora państwowego, po prostu potrącając na ten cel odpowiednią kwotę z pensji.

Reklama

Rób, co ci każą

Uczestnictwo w pochodzie pierwszomajowym w PRL było obowiązkowe. To różniło pochody tamtego czasu od tych organizowanych zarówno w czasach wcześniejszych, jak i późniejszych, aż do dziś. Jak przystało na świecką religię (czytaj: ideologię), kara czekała już tu, na ziemi. Znany filmowiec Stanisław Janicki zapamiętał, że na pierwszomajowym pochodzie za czasów Bolesława Bieruta jego kolega, aktywny działacz Związku Młodzieży Polskiej, miał nieść przed trybuną jedną z liter tworzących nazwisko przywódcy. Nieszczęśliwie zagubił się w tłumie i litery zabrakło w najważniejszym momencie. Został za to wyrzucony i z ZMP, i ze studiów. Tym podobne zdarzenia tworzyły „czarną legendę” pochodów, przebiegających, mimo pozorów wielkiej fety i pikniku, w atmosferze terroru. Społeczeństwo miało wykonywać to, co zamierzyła władza.

Jako że na pochód zdecydowana większość ludzi przychodziła nie z własnej woli (np. załogi zakładów pracy, szkoły itp.), toteż wartość tej uroczystej imprezy była dla tworzenia nowej religii znikoma, o ile nie żadna. Młodzi, roześmiani, przyprowadzeni przez wychowawców wcześnie rano, oczekujący godzinami na przemarsz przed trybuną, byli dla władzy cenną zdobyczą. Jednak wielu, których komuna przyciągnęła do siebie mirażem nowej ery człowieka, musiało z czasem przejrzeć na oczy. Prędzej czy później wychodziło na jaw, że prominentni komuniści to „niewierzący”. Ich wiara w nową religię wyrażała się m.in. w zajmowaniu honorowych miejsc na trybunach, ale motywacja nie wypływała z pobudek ideowych, ale z poczucia władzy, inkasowania apanaży i licznych przywilejów (co ważne, wszyscy ściślej związani z nowym ustrojem mieli zakaz chodzenia do kościoła). Uczestnictwo w pochodzie pod hasłami przyjaźni polsko-radzieckiej mogło zakrawać na masową kolaborację z systemem, jednak obwinianie zwykłych ludzi nie ma sensu. Zresztą w historii PRL powtarzały się co pewien czas otwarte wystąpienia społeczeństwa przeciwko władzy.

Pochód w inną stronę

Jeden ze znaczących momentów konfliktu systemu PRL z Kościołem katolickim związany był z obchodami Millenium Chrztu Polski w 1966 r. Kościół już w 1956 r. rozpoczął przygotowania do uczczenia tego wydarzenia, w ich ramach trwała w kraju Wielka Nowenna przed Tysiącleciem Chrztu Polski i peregrynacja kopii Cudownego Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej. Kościół przypominał, że słowo „Polak” od tysiąca lat związane jest ze słowem „katolik”. W odpowiedzi władze, z Władysławem Gomułką na czele, w 1960 r. zainicjowały cykl świeckich obchodów tysiąclecia państwa polskiego. Rozpoczęły je, przygotowane z wielką pompą, obchody rocznicy bitwy pod Grunwaldem. Realizowano także program budowy tysiąca szkół na tysiąclecie naszej państwowości. Największa parada odbyła się w Warszawie 22 lipca 1966 r.

Reklama

Kościół przyjął datę 14 kwietnia 966 r. jako datę chrztu Mieszka I. Uroczystości milenijne miały miejsce w Gnieźnie, następnie przeniosły się do historycznych miast Polski, na koniec do Częstochowy, gdzie 3 maja 1966 r. przybyło ok. pół miliona wiernych. Na Jasnej Górze dokonano Aktu Zawierzenia narodu polskiego Matce Bożej na kolejnych tysiąc lat. Modlitwom przewodniczył abp Karol Wojtyła, metropolita krakowski, a kazanie wygłosił prymas Polski kard. Stefan Wyszyński. Ci dwaj wielcy ludzie Kościoła dali Polakom przykład siły wiary w Jezusa; nadziei dodał wybór na Stolicę Piotrową Jana Pawła II i jego pielgrzymki do ojczyzny. Polacy gromadzili się tłumnie na nabożeństwach i wiecach „Solidarności”, co było ciosem dla władz. Poza ich kontrolą gromadziły się miliony Polaków. Nie pomógł ani terror, ani atrakcje, które miały przyciągnąć ludzi do nowej ideologii.

Obecnie w naszych kościołach 1 maja wspominamy postać św. Józefa Rzemieślnika, wielkie pochody pierwszomajowe odeszły już do przeszłości.

2013-04-22 14:48

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Bp Tadeusz Lityński 1 maja udziela dyspensy

[ TEMATY ]

1 maja

dyspensa

Archiwum redakcji

Bp Tadeusz Lityński udziela wszystkim diecezjanom oraz wiernym aktualnie przebywającym na terenie diecezji zielonogórsko-gorzowskiej dyspensy od obowiązku zachowania czwartego przykazania kościelnego, nakazującego wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, w piątek 1 maja 2020 r.

Jednocześnie biskup zachęca korzystających z dyspensy do podjęcia innych form pokuty, zwłaszcza uczynków pobożności i miłości.

CZYTAJ DALEJ

PKW podała dane z 99,98 proc. obwodów: zwycięża Andrzej Duda

2020-07-13 08:22

[ TEMATY ]

wybory

wybory 2020

wybory prezydenckie

Jakub Szymczyk/KPRP

Państwowa Komisja Wyborcza podała nieoficjalne dane z 99,98 proc. obwodów.

PKW na podstawie danych z 99,98 proc. obwodów:

Andrzej Duda - 51,12 proc.

Rafał Trzaskowski - 48,88 proc.


frekwencja - 68,03 proc.

Andrzej Duda zdobył 10 mln 426 tys. 514 głosów, to jest 51,12 proc., a Rafał Trzaskowski 9 mln 968 tys. 939 głosów, to jest 48,88 proc. - wynika z informacji o cząstkowych, nieoficjalnych wynikach głosowania przedstawionych przez PKW w poniedziałek popołudniu.

W poniedziałek po południu brakuje jeszcze danych z czterech na jedenaście obwodów głosowania w wyborach prezydenckich w Wielkiej Brytanii - wynika z informacji dostępnych na stronie Państwowej Komisji Wyborczej. Wyników nie ma jeszcze z dwóch obwodów w Londynie i z dwóch w Manchesterze.

CZYTAJ DALEJ

Broń nas od moru, zdrowaś Maryja!

2020-07-14 07:40

Joanna Ferens

Procesja z Najświętszym Sakramentem i figurą Matki Bożej Fatimskiej

O ustanie epidemii koronawirusa oraz nadzieję na każdy dzień życia – w tych intencjach w kościele św. Jerzego w Biłgoraju sprawowano (13.07) nabożeństwo fatimskie, celebrowane na pamiątkę objawień Matki Bożej w Fatimie w 1917 roku. Odprawiane jest ono trzynastego dnia miesiąca od maja do października, gdyż to właśnie wtedy Matka Boża objawiła się trójce portugalskich dzieci, Łucji dos Santos oraz Franciszkowi i Hiacyncie Marto.

Nabożeństwo w biłgorajskim ‘Kościółku’ rozpoczęło się od modlitwy różańcowej przed wystawionym Najświętszym Sakramencie, zaś bezpośrednio po niej została odprawiona msza św., której przewodniczył wikariusz parafii katedralnej w Zamościu, ks. Krzysztof Hawro. Na wstępie wszystkich powitał ks. proboszcz Stanisław Budzyński: – Bardzo serdecznie i gorąco witam was w naszym Kościółku, na trzecim już w tym roku nabożeństwie fatimskim. Chcemy modlić się o ustanie epidemii, a także o Boże błogosławieństwo dla wszystkich naszych dobroczyńców. Niech Matka Boża otacza was płaszczem swojej matczynej opieki – powiedział.

W homilii ks. Krzysztof Hawro podkreślał, jak bardzo Polacy potrzebują dziś, w dobie epidemii, opieki Matki Najświętszej: – Drodzy czciciele Matki Bożej! Dziś ten biłgorajski „Kościółek” jest miejscem naszego pięknego spotkania z Matką Bożą. Czasem przychodzą tu skryci ,,Nikodemowie” pod osłoną ciszy, w samotności, by wyrzec swoje trudne pacierze nawrócenia. Przychodzi niejedna matka prosząc o nawrócenie dla swoich dzieci, przychodzi mężczyzna dziękując za wyrwanie go z uzależnienia alkoholowego. I przyjdzie i klęknie też matka kapłana i siostry zakonnej, prosząc o siłę dla swojego dziecka. My Polacy cieszmy się, że to Serce Matki potrafi tak kochać, słuchać, co nasze serce chce powiedzieć. I wiele razy Maryja przejawiała troskę o swoje dzieci, wsłuchiwała się w wołanie dzieci i przedstawiała ich prośby Bogu. Ratowała je z zagubienia, wypraszała zdrowie i przywracała wolność. Dzisiaj, gdy wspominamy Twoje objawienia w Fatimie chcemy złożyć w Twoje dłonie całe nasze życie i wszystkie obowiązki, którymi jest ono wypełnione. Nade wszystko chcemy Ci złożyć nasze niepokoje i lęki, spowodowane pandemią koronawirusa. Zawierzamy Ci chorych i tych, którzy się nimi opiekują – zaznaczał.

Kapłan przywołał również słowa wielkiego czciciela Maryi – Prymasa Tysiąclecia, kardynała Stefana Wyszyńskiego, na beatyfikację którego oczekujemy: – Gdy Prymas Wyszyński koronował maryjny wizerunek w Starej Wsi koło Brzozowa mówił: Matko Miłosierdzia, Ty jedyna po Bogu nadziejo nasza. Zbliżamy się do Ciebie, jak dzieci do najlepszej Matki. Z ufnością padamy przed Tobą i błagamy Cię pokornie, byś wyjednała nam u Syna swojego przebaczenie wszystkich naszych grzechów i łaski, o które Cię szczególnie prosimy. Tyle cudów za Twoim pośrednictwem Bóg dokonał na tym miejscu, tylu chorym wyprosiłaś zdrowie, tylu strapionym otarłaś łzy i pocieszyłaś ich zbolałe serca! Przeto i my mamy tę niezłomną nadzieję, że nas nie opuścisz. Trzeba dziś nam Matczynej pomocy, dlatego wpatrzeni w znak fatimskiej figury wołamy: Matko, przyjdź do nas. Prosimy cię słowami Czcigodnego Sługi Bożego Stefana Kardynała Wyszyńskiego: „Święta Boża Rodzicielko, Święta Boża Karmicielko, Święta Panno nad Pannami, Matko Kościoła spojrzyj nam nas, przyjmij lud Twój, który z ufnością ku Tobie patrzy – mówił.

Ks. Krzysztof Hawro w rozmowie wyjaśniał, iż nabożeństwo fatimskie to przede wszystkim orędzie nadziei dla świata: – Nabożeństwo fatimskie jest wypełnieniem prośby Matki Bożej, która w 1917 roku trójce dzieci w Fatimie poleciła i prosiła, by takie nabożeństwa wynagradzające miały miejsce. I to samo nabożeństwo trzynastego dnia miesiąca jest wspomnieniem tego objawienia z lipca, kiedy dzieci miały wizję piekła, gdy dostrzegały cały ogrom okrucieństwa i cierpienia, które na ludzkość może spaść, jeśli się nie nawróci. Pamiętajmy, ze całe to orędzie, które przyniosła Matka Boża to jest orędzie nadziei, a nie tragedii. Fatima jest orędziem nadziei i pamiętajmy tu również o słowach Ojca Świętego Benedykta XVI, który podczas pielgrzymki do Fatimy powiedział, że łudziłby się ten, kto myślałby, że prorocka misja Fatimy zakończyła się, a ona wciąż trwa. I te nabożeństwa, które odbywają się tu, w biłgorajskim ‘Kościółku’ i w wielu świątyniach naszej diecezji, są świadectwem na aktualność tego fatimskiego objawienia – wyjaśniał.

Nabożeństwo fatimskie w szczególny sposób wpisuje się w polską pobożność i cześć okazywaną Maryi: – Pamiętajmy o tym, że nasz rodak, św. Jan Paweł II był wielkim czcicielem Matki Bożej Fatimskiej i to on dał świadectwo, że w czasie zamachu na jego życie 13 maja 1981 roku to sama Matka Boża go ochroniła. Dlatego w duchu wdzięczności odbył swoją pielgrzymkę do Fatimy, by tam Matce Bożej podziękować. I właśnie w setną rocznicę jego urodzin warto sobie o tym przypomnieć, że na polskiej ziemi znajduje się szczególne sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej, wybudowane na zakopiańskich Krzeptówkach jako wotum wdzięczności za uratowanie życia św. Jana Pawła II. To jest też przejaw naszej narodowej, maryjnej pobożności, która nas na całym świecie cechuje – tłumaczył ks. Hawro.

Nabożeństwo zakończyła procesja eucharystyczna z Najświętszym Sakramentem i figurą Matki Bożej Fatimskiej oraz odśpiewanie litanii loretańskiej. Był to czas modlitwy o ustanie epidemii, a także wynagrodzenia Panu Bogu za grzechy i wszelkie zniewagi.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję