NA WSCHODZIE
Uwaga, wagnerowcy

Niedawno na Białorusi mogło być już nawet 2 tys. wagnerowców. – Służby wywiadowcze monitorują sytuację – zapewnił pełnomocnik rządu ds. bezpieczeństwa przestrzeni informacyjnej Stanisław Żaryn. Jak przyznaje szef MSZ Zbigniew Rau, możliwy jest scenariusz, w którym zostaną oni użyci do wzmacniania presji na granicy polsko-białoruskiej. Zapytany o zapowiedź szefa komisji rosyjskiej Dumy Andrieja Kartapołowa, że wagnerowcy mogą zostać użyci do ataku na przesmyk suwalski, stwierdził, iż tego typu retoryka to element wojny informacyjnej przeciwko Polsce. Szef MON Mariusz Błaszczak potwierdził przerzucenie oddziałów wojskowych z zachodu Polski na wschód. Oddziały m.in. z 12. Szczecińskiej Dywizji Zmechanizowanej i 11. Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej trafiły do garnizonów w Białej Podlaskiej i w Kolnie. – Wagnerowcy mogą zostać wykorzystani do wewnętrznych rozgrywek na Białorusi: do podważenia lub wzmocnienia pozycji Alaksandra Łukaszenki, do uderzenia na Kijów lub prowokacji wymierzonych w Polskę czy Litwę z wykorzystaniem migrantów, których coraz więcej trafia na Białoruś. Możliwe jest też np. odebranie im rosyjskiego obywatelstwa za próbę puczu. Rosjanie przestaną się do nich przyznawać, a wagnerowcy będą ludźmi poza kontrolą, którzy mogą być wykorzystywani do działań na przesmyku suwalskim. Dla Rosjan to obszar strategiczny, bo łączy Białoruś z obwodem królewieckim – zwrócił uwagę poseł Bartosz Kownacki.
w.d.

AZYL
Najlepszy dowód

Paweł Fiłatiew to rosyjski żołnierz jednostek desantowych, który po tym, jak został ranny, odszedł z wojska. Napisał on antywojenną książkę i opublikował ją w internecie latem 2022 r., po czym wyjechał z Rosji w obawie przed prześladowaniami. Jesienią ub.r. złożył wniosek o azyl we Francji. Prawa do swojej książki przekazał organizacji Gulagu.net, która zajmuje się obroną praw człowieka. Ta jednak zerwała umowę, gdy wyszło na jaw, że mężczyzna ukrywał informacje o zabijaniu Ukraińców. Wynika to z wywiadu udzielonego szwedzkiej gazecie, w którym powtórzył słowa swoich byłych towarzyszy broni, że niektórzy pojmani Ukraińcy zostali później rozstrzelani lub powieszeni. Słowa te mają wskazywać, że Fiłatiew ukrywał swój udział w zbrodniach wojennych. On sam przyznanie mu azylu politycznego uważa za dowód na to, że francuskie władze zweryfikowały zarzuty i uznały, iż nie był zamieszany w zbrodnie wojenne.
w.d.

LITWA
Prosta weryfikacja

Litewski Departament Migracji wysyła kwestionariusze do Rosjan mieszkających w kraju w celu ustalenia, czy stanowią oni zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego. Ankieta zawiera m.in. pytanie: „Do kogo należy Krym?” i prośbę o ocenę wojny na Ukrainie. Według Euronews, od początku rosyjskiej inwazji na Ukrainę na podstawie takiej weryfikacji pozwolenie na pobyt stały na Litwie cofnięto 135 Rosjanom (38 w ub.r. i 97 w bieżącym). Po ataku na Ukrainę fala migracji z Rosji przetoczyła się także przez kraje bałtyckie. W 2022 r. prawie 4 tys. Rosjan złożyło wnioski o zezwolenie na pobyt na Litwie.
j.k.

KIRGISTAN
Przyjaciele Putina

Po rosyjskiej inwazji Kirgistan stał się siedzibą wielu firm, które stanowią ważny punkt przerzutu elektroniki i innych zakazanych towarów do Rosji. W 2022 r. ilość dóbr eksportowanych stamtąd do Rosji wzrosła o 250%, a na liście znalazły się nieobecne wcześniej np. celowniki do karabinów. Po miesiącach wizyt wielu amerykańskich i europejskich dyplomatów w Biszkeku, stolicy Kirgizji, USA zamierzają użyć środków ekonomicznych, by powstrzymać ten proceder.
j.k.

GŁÓD
Norymberga dla Rosjan

Sekretarz generalny ONZ Antonio Guterres (na zdjęciu) oświadczył, że rosyjskie ataki na Odessę i inne ukraińskie porty nad Morzem Czarnym, niszczenie znajdującej się tam infrastruktury cywilnej, stanowią naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego i mają wpływ na ceny zbóż na świecie. A od tej ceny – dodajmy – sporo zależy; m.in. to, ilu ludzi na świecie będzie głodować i umierać z tego powodu. Tylko w jednym ostrzale portu Czarnomorsk pod Odessą zostało zniszczonych 60 tys. t zboża. Wydaje się, że informacje o rosyjskich zbrodniach i podłościach związanych z prowadzoną przez państwo Putina agresją na Ukrainę już nas nie zaskakują, a jednak... Bo nie jest tak, że jedna zbrodnia, jedna podłość więcej nie robi różnicy. Rosyjscy przywódcy aż się proszą o nową Norymbergę.
w.d.

PRAWA AUTORSKIE
Niech „sztuczni” płacą

Ponad 9 tys. osób podpisało się pod listem Authors Guild, najważniejszego stowarzyszenia autorów w USA, w którym wezwano firmy oferujące systemy sztucznej inteligencji (AI) do uzyskiwania zgody autorów na korzystanie z ich twórczości. „Miliony chronionych prawami autorskimi książek, artykułów, esejów i poezji służą jako baza systemów AI, ale autorzy nie otrzymują żadnego wynagrodzenia z tego tytułu” – napisano w liście skierowanym do firm OpenAI, Meta, IBM, Microsoft i innych, oferujących usługi bazujące na AI. „Potencjał zalania rynku przez mierne, maszynowo tworzone książki, opowieści i dziennikarstwo, bazujące na oryginalnej twórczości autorów, stanowi istotne zagrożenie dla zawodów związanych z pisaniem” – przekazano w liście. Podkreślono także, że większość książek użytych do „treningu” AI pochodzi z pirackich stron internetowych. Authors Guild domaga się, aby firmy, które korzystają z AI, musiały uzyskać zezwolenie autorów przed użyciem ich pracy i wypłacać im wynagrodzenie.
w.d.

HOLANDIA
Więcej kobiet

Wraz z nominacją Mariëlle Paul na stanowisko ministra edukacji po raz pierwszy w historii w holenderskim rządzie zasiadać będzie więcej kobiet niż mężczyzn. W ustępującym gabinecie Marka Ruttego piętnaście z dwudziestu dziewięciu funkcji ministerialnych przypadnie kobietom. Niedawno ze stanowiska ministra edukacji odszedł Dennis Wiersma, oskarżany przez podwładnych o wybuchowy charakter – miał on m.in. krzyczeć na nich i trzaskać drzwiami. O tym, czy Mariëlle Paul krzyczy i trzaska drzwiami, agencje nie napisały.
j.k.

FRANCJA
Życie jak w Madrycie

We Francji więźniowie spędzają czas na filmowaniu siebie, często na żywo, i stają się influencerami. Wielu z nich ma po kilkaset tysięcy subskrybentów na swoich kanałach społecznościowych. Niektórzy, skazani za przemoc domową, nadal nękają swoje byłe żony – mówi stacji France 3 jeden ze strażników więziennych. Potajemne używanie telefonów komórkowych w więzieniach nie jest niczym nowym. – 90% osadzonych miało w więzieniu telefon komórkowy – zaznacza Cyril Huet Lambing, zastępca sekretarza krajowego związku strażników więziennych (SPS). Więźniowie mają swoje nicki i prowadzą kanały w mediach społecznościowych, takich jak YouTube, Instagram, Snapchat czy TikTok. Jeden z więźniów na swoim kanale Le Cuistolard (34 tys. obserwujących) opracowuje przepisy kulinarne ze swojej celi. – Kupujemy spokój społeczny – tłumaczy jeden ze strażników i podkreśla, że pracownicy nadzoru więzienia Aix-Luynes są „przytłoczeni” i skarżą się na brak wsparcia ze strony szefa aresztu. – Więzienie stało się prawdziwym obozem letnim! I tak jest zarządzane.
j.k.

MIŚKI
Wyborczy temat

Rosnąca populacja niedźwiedzi na Słowacji i wzrastająca liczba ataków zwierząt na ludzi stały się gorącym tematem politycznym. Zajęły się tym komisja parlamentarna i prezydent Zuzana Čaputová. Niewykluczone, że niedźwiedzie będą tematem sesji parlamentu. Na pewno jednak są jednym z tematów kampanii przed wrześniowymi wyborami parlamentarnymi. Część opinii publicznej staje po stronie ekologów i apeluje o spokój dla niedźwiedzi, inni domagają się wyłapania, a nawet odstrzału tych objętych ścisłą ochroną ssaków. – Niektórzy ludzie boją się z ich powodu iść do pracy, sportowcy do lasu. Powoduje to problemy dla rolników i hodowców owiec – powiedział minister środowiska Milan Chrenko. Twardych wniosków na razie nie ma.
j.k.

USA
Rakowa zasypka

Sąd w Kalifornii orzekł, że koncern Johnson & Johnson, gigant na rynku farmaceutycznym, kosmetycznym i medycznym, musi zapłacić 18,8 mln dol. odszkodowania 24-letniemu Emory’emu Hernandezowi Valadezowi, mieszkańcowi stanu, który twierdzi, że zachorował na raka w rezultacie trwającego od dzieciństwa kontaktu z produkowaną przez ten koncern zasypką dla dzieci. Ten oparty na talku produkt miał wywołać groźną odmianę raka – międzybłoniaka, który otacza serce tkanki osierdziowej. To dotkliwy cios dla koncernu J&J, któremu już wytoczono w USA tysiące podobnych spraw dotyczących jego produktów kosmetycznych opartych na talku. Adwokaci Hernandeza podczas procesu oskarżyli koncern o ukrywanie przez dziesięciolecia obecności azbestu w jego produktach. Johnson & Johnson stoi w obliczu ponad 38 tys. podobnych spraw. Filia J&J LTL Management, która wiosną zgłosiła wniosek o upadłość, zaproponowała 8,9 mld dol. na uregulowanie roszczeń i zapobieżenie nowym.
j.k.