Co przygotowywali na proszony obiad nasi przodkowie, chcąc uczcić dzień odzyskania wolności przez Polskę po 123 latach zaborów? Zajrzyjmy do przedwojennych książek kucharskich.
Maria Paszyńska, pisarka, autorka blisko trzydziestu bestsellerowych powieści historycznych, felietonistka, scenarzystka. Kobieta z nieposkromionym apetytem na przeszłość. Od niedawna youtuberka, tworząca kanał historyczno-kulinarny Smaki Historii.
Smaki Historii to wyjątkowa przestrzeń, której celem jest opowiadanie o polskich tradycjach kulinarnych, o fascynujących dziejach polskiego smaku, ale i o sztuce radzenia sobie z niedostatkami w czasach, gdy brakowało wszystkiego.
Historię tworzy bowiem codzienność. Tysiące zwyczajnych wtorków i śród, w które niekiedy wdziera się chaos wichrów Wielkiej Historii.
W każdych czasach jednak ludzie potrzebują jeść – nie tylko po to, by odżywić ciało, lecz także by celebrować, świętować, po prostu być razem.
Zupa szara
SKŁADNIKI : *0,25 kg tłustych żeberek
*0,25 kg ziemniaków
*1 cebula
*1 marchew
*1 pietruszka
*1 por
*0,5 selera
*4 ziarna ziela angielskiego
*20 g mąki
*40 g masła
*mała główka białej kapusty
*sól
*natka pietruszki
Reklama
Wykonanie: 1. Ugotować żeberka (ok. 35 min). Dodać jarzyny, przyprawy i gotować razem, aż warzywa zmiękną (ok. 30 min).
2. Wyjąć żeberka.
3. Wyjąć kapustę i pokroić ją na paski (można przesmażyć na maśle, by wydobyć pełnię smaku).
4. Pozostałe warzywa zmiksować wraz z rosołem na krem.
5. Na patelni zrobić „złotą zaprażkę” z masła i mąki.
6. Zaprawić krem zaprażką i zagotować.
7. Doprawić do smaku.
8. Podawać z paskami ugotowanej i obsmażonej kapusty (w roli makaronu), ew. z kawałkami mięsa z żeberek i natką pietruszki.
Ziemniaczane kluchy
SKŁADNIKI : *0,5 kg ziemniaków
*1 jajko
*120 g mąki
*120 g smalcu
*sól
Wykonanie: 1. Ziemniaki obrać i starannie wyszorować.
2. Następnie ugotować i dokładnie rozetrzeć.
3. Zagnieść ziemniaczaną masę z mąką, jajkiem i odrobiną soli.
4. Ze starannie wyrobionego ciasta toczyć długie kluchy szerokości palca (długość zależy od upodobań).
5. Gotowe wrzucić na osoloną wodę i gotować, aż wypłyną.
6. Kluski wyłowić łyżką cedzakową i przełożyć na patelnię z rozgrzanym smalcem.
7. Zarumienić kluski na patelni i wykładać na talerz do polędwiczek.
Fasolka na kwaśno
SKŁADNIKI: *0, 5 kg drobnej białej fasoli
*60 g masła
*30 g mąki
*1 cebula
*liść laurowy
*5 ziaren angielskich
*1 cytryna
*sól
*cukier
Wykonanie: 1. Namoczoną przez noc fasolkę ugotować do miękkości.
2. Cebulę pokroić drobno i usmażyć na złoty kolor.
3. Przygotować zaprażkę z masła i mąki.
4. Wymieszać cebulę z zaprażką, rozprowadzić łyżką wody i połączyć z fasolką.
5. Dodać przyprawy oraz sok z wyciśniętej cytryny i zagotować wszystko razem.
6. Opcjonalnie do całości można wycisnąć ząbek czosnku.
(Maria Disslowa polecała, by serwować taką fasolę do polędwiczek z kminkiem)
Polędwiczki z kminkiem i cebulą
Reklama
SKŁADNIKI: *0,5 kg polędwiczek wieprzowych
*50 g smalcu
*sól
*kminek
*2 cebule
Wykonanie: 1. Oczyszczone z błon polędwiczki obsmażyć na smalcu.
2. Zdjąć z patelni, włożyć do naczynia żaroodpornego i zalać wrzątkiem, tak by przykrył mięso.
3. Cebule pokroić w krążki i usmażyć na reszcie smalcu na złoto.
4. Do mięsa dodać połowę cebuli, kminek i sól.
5. Dusić w piekarniku ok. 1 godz. w temp. 180°C.
6. Podawać z resztą usmażonej cebuli.
Kompot z fig
SKŁADNIKI: *0,5 kg świeżych fig
*1 cytryna
*0,5 l wody
*100 g cukru
Wykonanie: 1. Figi umyć w zimnej wodzie i namoczyć na 2-3 godziny.
2. Dodać cukier, sok i skórkę z cytryny.
3. Gotować ok. 20 min pod przykryciem.
Kiszona kapusta jest bardzo zdrowa i smaczna. Spożywana na surowo ma bardzo dużo witaminy C i minerałów. W polskiej kulturze bardzo popularna jest gotowana w różnego rodzaju kapuśniakach, bigosach, pierogach. Kiszenie kapusty to w wielu domach rodzinna tradycja. Każdy ma swoją technikę. My proponujemy sposób Sióstr Zmartwychwstanek z Częstochowy.
20 kg białej kapusty
2 kg marchwi
20-25 dag soli
przyprawy wg uznania: kminek, ziele angielskie, liść laurowy
Kościół katolicki wspomina dziś św. Katarzynę ze Sieny (1347-80), mistyczkę i stygmatyczkę, doktora Kościoła i patronkę Europy. Choć była niepiśmienna, utrzymywała kontakty z najwybitniejszymi ludźmi swojej epoki. Przyczyniła się znacząco do odnowy moralnej XIV-wiecznej Europy i odbudowania autorytetu Kościoła.
Katarzyna Benincasa urodziła się w 1347 r. w Sienie jako najmłodsze, 24. dziecko w pobożnej, średnio zamożnej rodzinie farbiarza. Była ulubienicą rodziny, a równocześnie od najmłodszych lat prowadziła bardzo świątobliwe życie, pełne umartwień i wyrzeczeń. Gdy miała 12 lat doszło do ostrego konfliktu między Katarzyną a jej matką. Matka chciała ją dobrze wydać za mąż, podczas gdy Katarzyna marzyła o życiu zakonnym. Obcięła nawet włosy i próbowała założyć pustelnię we własnym domu. W efekcie popadła w niełaskę rodziny i odtąd była traktowana jak służąca. Do zakonu nie udało jej się wstąpić, ale mając 16 lat została tercjarką dominikańską przyjmując regułę tzw. Zakonu Pokutniczego. Wkrótce zasłynęła tam ze szczególnych umartwień, a zarazem radosnego usługiwania najuboższym i chorym. Wcześnie też zaczęła doznawać objawień i ekstaz, co zresztą, co zresztą sprawiło, że otoczenie patrzyło na nią podejrzliwie.
W 1367 r. w czasie nocnej modlitwy doznała mistycznych zaślubin z Chrystusem, a na jej palcu w niewyjaśniony sposób pojawiła się obrączka. Od tego czasu święta stała się wysłanniczką Chrystusa, w którego imieniu przemawiała i korespondowała z najwybitniejszymi osobistościami ówczesnej Europy, łącznie z najwyższymi przedstawicielami Kościoła - papieżami i biskupami.
W samej Sienie skupiła wokół siebie elitę miasta, dla wielu osób stała się mistrzynią życia duchowego. Spowodowało to jednak szereg podejrzeń i oskarżeń, oskarżono ją nawet o czary i konszachty z diabłem. Na podstawie tych oskarżeń w 1374 r. wytoczono jej proces. Po starannym zbadaniu sprawy sąd inkwizycyjny uwolnił Katarzynę od wszelkich podejrzeń.
Św. Katarzyna odznaczała się szczególnym nabożeństwem do Bożej Opatrzności i do Męki Chrystusa. 1 kwietnia 1375 r. otrzymała stygmaty - na jej ciele pojawiły się rany w tych miejscach, gdzie miał je ukrzyżowany Jezus.
Jednym z najboleśniejszych doświadczeń dla Katarzyny była awiniońska niewola papieży, dlatego też usilnie zabiegała o ich ostateczny powrót do Rzymu. W tej sprawie osobiście udała się do Awinionu. W znacznym stopniu to właśnie dzięki jej staraniom Następca św. Piotra powrócił do Stolicy Apostolskiej.
Kanonizacji wielkiej mistyczki dokonał w 1461 r. Pius II. Od 1866 r. jest drugą, obok św. Franciszka z Asyżu, patronką Włoch, a 4 października 1970 r. Paweł VI ogłosił ją, jako drugą kobietę (po św. Teresie z Avili) doktorem Kościoła. W dniu rozpoczęcia Synodu Biskupów Europy 1 października 1999 r. Jan Paweł II ogłosił ją wraz ze św. Brygidą Szwedzką i św. Edytą Stein współpatronkami Europy. Do tego czasu patronami byli tylko święci mężczyźni: św. Benedykt oraz święci Cyryl i Metody.
Papież Benedykt XVI 24 listopada 2010 r. poświęcił jej specjalną katechezę w ramach cyklu o wielkich kobietach w Kościele średniowiecznym. Podkreślił w niej m.in. iż św. Katarzyna ze Sieny, „w miarę jak rozpowszechniała się sława jej świętości, stała się główną postacią intensywnej działalności poradnictwa duchowego w odniesieniu do każdej kategorii osób: arystokracji i polityków, artystów i prostych ludzi, osób konsekrowanych, duchownych, łącznie z papieżem Grzegorzem IX, który w owym czasie rezydował w Awinionie i którego Katarzyna namawiała energicznie i skutecznie by powrócił do Rzymu”. „Dużo podróżowała – mówił papież - aby zachęcać do wewnętrznej reformy Kościoła i by krzewić pokój między państwami”, dlatego Jan Paweł II ogłosił ją współpatronką Europy.
Kard. K. Krajewski udziela sakramentu bierzmowania
Po to jest Duch Święty, po to jest Sakrament Bierzmowania, abym się przyznał do Jezusa. - mówił kard. K. Krajewski.
Okres Wielkanocny jest czasem, kiedy w wielu parafiach młodzi ludzie - przygotowujący się poprzez katechezę i uczestnictwo w nabożeństwach - przystępują do Sakramentu Bierzmowania. Dziś wieczorem w katedrze św. Stanisława Kostki w Łodzi kard. Konrad Krajewski udzielił Sakramentu dojrzałości chrześcijańskiej grupie 24 młodych należących do parafii archikatedralnej.
W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.
