Reklama

Z „Niedzielą Przemyską” na wakacyjnych szlakach

Ekumeniczny Szlak Świątyń Karpackich

Niedziela przemyska 34/2004

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

W marcu br. zainaugurowano istnienie Szlaku Świątyń Karpackich. Liczy on 150 km, rozpoczyna się w Stropkovie na Słowacji, a kończy w Krośnie. Znajduje się na nim 28 miejscowości z 35 zabytkowymi obiektami. Szlak ma walory ekumeniczne i międzyreligijne, ponieważ znalazły się na nim kościoły katolickie, cerkwie greckokatolickie i prawosławne oraz synagogi.
Obiekty te mają wyjątkowe cechy architektoniczne, znajdują się natomiast w miejscowościach związanych z kilkuwiekową tradycją kultu religijnego.
Szlak prowadzący ze Słowacji, granicę przekracza w Barwinku. Pierwszym miejscem w Polsce jest pustelnia św. Jana z Dukli w Trzcianie, a następnie Dukla z kościołem Bernardynów i kościołem farnym. Kolejne miejscowości to: Chyrów, a w nim drewniana cerkiew, Wietrzno - drewniany kościół, Miejsce Piastowe - kościół-sanktuarium Księży Michalitów, Iwonicz - drewniany kościół, Klimkówka - dwa drewniane kościoły: parafialny i pw. Świętego Krzyża, Rymanów - kościół farny oraz ruiny synagogi, Bałucianka - drewniana cerkiew, Królik Polski - drewniany kościół, Jaśliska - kościół-sanktuarium.
W Krośnie, największej miejscowości na Szlaku, zwiedzić można kościół farny oraz kościół Franciszkanów. Trzy miejscowości: Trzcianę, Duklę i Krosno połączyła postać franciszkanina św. Jana z Dukli (1414-1484), który w tych miejscowościach żył i pracował. Jan, pochodzący z Dukli, osiadł jako pustelnik w pobliskiej Trzcianie, u podnóżna góry Cergowa. Tam odwiedził go Jan Kanty, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, późniejszy święty. Za jego namową Jan wstąpił w 1433 r. do zakonu franciszkanów. Przez kilkanaście lat pełnił urząd kustosza, gwardiana i kaznodziei w Krośnie oraz w innych miejscowościach na terenie Małopolski. Pod wpływem św. Jana Kapistrana, mając ok. 60 lat, przeniósł się do bernardynów, gdzie przez 21 lat, głównie we Lwowie, służył jako gorliwy spowiednik i kaznodzieja. Jan Paweł II kanonizował go w Krośnie 10 czerwca 1997 r.
Pierwsi franciszkanie pojawili się w Krośnie już w XIII w., jednak na stałe zamieszkali w II poł. XIV w. Biskup przemyski Eryk Mora, franciszkanin, zatwierdził istnienie klasztoru w 1378 r. Pierwszą świątynią franciszkańską była kaplica Przemienienia Pańskiego, przy której zbudowano murowany kościół i drewniany klasztor. Budowę większej świątyni ukończono na początku XV w., przetrwała ona do wieku XVII. Przebudowany później kościół spłonął niemal całkowicie w 1872 r. Z pożaru ocalały jedynie kamienne i marmurowe nagrobki: Jana Kamienieckiego dłuta Jana Marii Padovano (XVI w.), Jadwigi z Wlodków Firlejowej wykonany przez Łukasza Reitino (1611 r.), Jana Jędrzejowskiego i jego żony Elżbiety (koniec XVI w.). W prezbiterium znajduje się także nagrobek Barbary z Kamienieckich Mniszchowej (II poł. XVI w.), za którym w 1994 r. odkryto fragmenty średniowiecznych malowideł ściennych. Jako stała ekspozycja zostały one umieszczone w kaplicy Przemienienia Pańskiego. Od kilku wieków czczona jest tu Matka Boża zwana „Murkową”, której obraz znajduje się w ołtarzu głównym.
Kaplica Oświęcimów, znajdująca się w kościele franciszkańskim, zaliczana jest do najpiękniejszych wczesnobarokowych XVII-wiecznych kaplic grobowych w Polsce. Ufundował ją Stanisław Oświęcim, projekt wykonał Vincenzo Petroni, a stiukami ozdobił Giovanni Battista Falconi. Z jej powstaniem związana jest romantyczna legenda, według której młoda szlachcianka Anna zmarła, czekając na powrót z Rzymu swego ukochanego Stanisława Oświęcima. Wyruszył on do papieża, aby uzyskać zezwolenie na ślub z Anną, która była jego przyrodnią siostrą. To opowiadanie zainspirowało pisarzy, którzy chcieli widzieć w tragicznej miłości Stanisława i Anny odpowiednik pary włoskich kochanków Petrarki i Laury oraz francuskich - Abelarda i Heloizy. Także malarze przedstawiali ich na obrazach (Stanisław Bergman, Jan Matejko), a Mieczysław Karłowicz napisał ku czci tragicznych kochanków poemat symfoniczny. W krypcie pod posadzką kaplicy znajdują się trumny ze zmarłymi z rodu Oświęcimów, m. in. Stanisława i Anny.

* * *

Projekt Szlaku Świątyń Karpackich powstał w wyniku współpracy powiatu krośnieńskiego ze słowackim okręgiem Stropkov oraz związkiem gmin „Zielone Beskidy”. Budowa infrastruktury Szlaku została sfinansowana ze środków Fundacji Karpackiej. Tablice informacyjne, znajdujące się na zabytkowych obiektach napisano w trzech językach: polskim, słowackim i angielskim.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Ocena: +1 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kim był św. Florian?

4 maja Kościół wspominał św. Floriana, patrona strażaków, obrońcy przed ogniem pożarów. Kim był św. Florian, któremu tak często na znak czci wystawiane są przydrożne kapliczki i dedykowane kościoły? Był męczennikiem, chrześcijaninem i rzymskim oficerem. Podczas krwawego prześladowania chrześcijan za panowania w cesarstwie rzymskim Dioklecjana pojmano Floriana i osadzono w obozie Lorch k. Wiednia. Poddawany był ciężkim torturom, które miały go zmusić do wyrzeknięcia się wiary w Chrystusa. Mimo okrutnej męki Florian pozostał wierny Bogu. Uwiązano mu więc kamień u szyi i utopiono w rzece Enns. Działo się to 4 maja 304 r. Legenda mówi, że ciało odnalazła Waleria i ze czcią pochowała. Z czasem nad jego grobem wybudowano klasztor i kościół Benedyktynów. Dziś św. Florian jest patronem archidiecezji wiedeńskiej.
Do Polski relikwie Świętego sprowadził w XII w. Kazimierz Sprawiedliwy. W krakowskiej dzielnicy Kleparz wybudowano ku jego czci okazały kościół. Podczas ogromnego pożaru, jaki w XVI w. zniszczył całą dzielnicę, ocalała jedynie ta świątynia - od tego czasu postać św. Floriana wiąże się z obroną przed pożarem i z tymi, którzy chronią ludzi i ich dobytek przed ogniem, czyli strażakami.
W licznych przydrożnych kapliczkach św. Florian przedstawiany jest jak rzymski legionista z naczyniem z wodą lub gaszący pożar.

CZYTAJ DALEJ

Odpustowy weekend u franciszkanów [zaproszenie]

2024-05-04 08:48

ks. Łukasz Romańczuk

ks. Mariusz Szypa wypowiada słowa aktu zawierzenia

ks. Mariusz Szypa wypowiada słowa aktu zawierzenia

Franciszkanie Konwentualni z ul. Kruczej we Wrocławiu zapraszają na dwa wydarzenia, które będą miały miejsce w kościele pw. św. Karola Boromeusza. W sobotni wieczór będzie można posłuchać koncertu organowego, a w niedzielę sumie odpustowej będzie przewodniczył bp Maciej Małyga.

4 maja o godz. 19:00 rusza cykl koncertów organowych „Franciszkańskie Wieczory Muzyczne: Mater Familiae” w Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej przy ul. Kruczej we Wrocławiu. Jest to okazja do promocji muzyki sakralnej, a także kultu maryjnego. Pierwszy koncert zagra Tadeusz Barylski, który przez wiele lat posługiwał jako organista w sanktuarium św. Antoniego w Dąbrowie Górniczej. Podczas koncertu zagra m.in utwory: Johanna Sebastiana Bacha – Fantazja G-dur, Improwizację: Fantazja Regina Coeli czy Bogurodzicę. Koncert rozpocznie obchody odpustu ku czci Matki Bożej

CZYTAJ DALEJ

Ks. Węgrzyniak: miłość owocna i radosna dzięki wzajemności

2024-05-04 17:05

Archiwum ks. Wojciecha Węgrzyniaka

Ks. Wojciech Węgrzyniak

Ks. Wojciech Węgrzyniak

Najważniejszym przykazaniem jest miłość, ale bez wzajemności miłość nigdy nie będzie ani owocna, ani radosna - mówi biblista ks. dr hab. Wojciech Węgrzyniak w komentarzu dla Vatican News - Radia Watykańskiego do Ewangelii Szóstej Niedzieli Wielkanocnej 5 maja.

Ks. Węgrzyniak wskazuje na „wzajemność" jako słowo klucz do zrozumienia Ewangelii Szóstej Niedzieli Wielkanocnej. Podkreśla, że wydaje się ono ważniejsze niż „miłość" dla właściwego zrozumienia fragmentu Ewangelii św. Jana z tej niedzieli. „W piekle ludzie również są kochani przez Pana Boga, ale jeżeli cierpią, to dlatego, że tej miłości nie odwzajemniają” - zaznacza biblista.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję