Ból jest doznaniem subiektywnym, nieprzyjemnym i bardzo złożonym, wynikającym z uszkodzenia tkanek.
Nie wszyscy ludzie odczuwają ból w ten sam sposób, a ta sama osoba może reagować różnie na podobne bodźce bólowe. Osoba w stanie pobudzenia lub szoku może otrzymać mocny cios i nawet go nie zauważyć. Natomiast stały, silny ból, trwający miesiącami, czyli tzw. ból przewlekły, może zmieniać osobowość chorego. Pacjenci stają się drażliwi, łatwo wpadają w gniew i wrogo reagują na otoczenie.
Ból jest doznaniem łączącym sferę fizyczną i psychiczną naszego organizmu. Czujemy go fizycznie, ale często bierze swój początek w sferze emocjonalnej, dlatego musimy leczyć nie tylko ciało, ale i psychikę.
Ból można klasyfikować w różny sposób, biorąc pod uwagę jego czas trwania (ból ostry, przewlekły), natężenie i lokalizację.
Tak więc możemy rozróżniać: ból pulsujący - w bólach głowy, w bólach naczyniowych; ból rwący, gwałtownie narastający, trwający krótko, często promieniujący wzdłuż nerwów (nerwobóle, bóle korzeniowe); ból kurczowy w niedokrwieniu konczyn, czy ból tępy, głęboki, rozlany pochodzący z narządów jamy brzusznej.
W codziennej praktyce lekarskiej ból jest najczęstszym powodem konsultacji i zgłaszania się chorego do lekarza.
Jeżeli mamy do czynienia z bólem ostrym, który pełni rolę sygnału alarmowego, pojawia się nagle, trwa zwykle krótko. Po usunięciu przyczyny, ból ten zwylke ustępuje.
Natomiast jeżeli przyczyna bólu jest nieznana lub niemożliwa do usunięcia, albo wreszcie ból utrzymuje się pomimo jej usunięcia i trwa dłużej niż 3 miesiące, to mamy do czynienia z bólem przewlekłym. Leczenie tego bólu często nastręcza lekarzom wiele problemów, ze względu na złożony mechanizm powstawania, jak i niejednokrotnie trudności w leczeniu.
Podstawową metodą lecznia bólu przewlekłego jest farmakoterapia, ale stosuje się również metody niefarmakologiczne, takie jak: akupunktura, elektrostymulacje, laser, krioterapia, masaż, ultradźwięki, blokady, oraz konieczne jest objęcie pacjenta opieką psychologiczną. Często nie wiemy, że może nie boleć, a przecież ból połączony ze stresem dodatkowo obciąża organizm, utrudniając powrót do zdrowia. Są osoby, których życie podporządkowane jest bólowi - żyją w strachu od jednego do drugiego ataku. Ból oddziałuję na ich psychikę, wzmagając przykre doznania. Cierpiący często wycofuje się z codziennego życia zawodowego, rezygnuje z aktywności fizycznej, towarzyskiej, cierpi w samotności. Ból dominuje. Staje się nie tylko objawem, ale chorobą samą w sobie. Powstaje błędne koło - ból powoduje depresję, nasila lęk, który z kolei osłabia układ odpornościowy, wywołując dalsze problemy fizyczne, nie mające związku z pierwotnym bólem.
Dlatego w leczeniu bólu tak ważna jest psychika. Należy zwalczać nie tylko cierpienie fizyczne, ale równocześnie leczyć objawy mu towarzyszące, takie jak: bezsenność, lęk, depresja. Gdy pacjent poczuje się lepiej, budzi się w nim nadzieja na całkowite wyleczenie. Wtedy jest gotów walczyć ze swoją chorobą. I oto właśnie chodzi.
W dzisiejszych czasach pacjent nie pozostaje sam z dolegliwościami wynikającymi z różnych chorób somatycznych. Pomoc może uzyskać zarówno u swojego lekarza pierwszego kontaktu, jak i w specjalistycznych placówkach, które od kilkunastu lat funkcjonują w naszym kraju. Są to specjalistczne poradnie leczenia bólu.
Od 1986 r. w Bielsku-Białej istnieje Poradnia Leczenia Bólu, która od kilku lat ma swoją siedzibę w Beskidzkim Centrum Onkologii im. Jana Pawła II. Swoim działaniem obejmuje pacjentów z bólami przewlekłymi w chorobie zwyrodnieniowej kręgosłupa, w neuralgiach, bólach fantomowych, i w innych chorobach zwyrodnieniowych.