Reklama

Niedziela w Warszawie

Zaprezentowano „Pro memoria” prymasa Wyszyńskiego z 1962 r.

W Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” odbyła się dyskusja wokół IX tomu zapisków kard. Stefana Wyszyńskiego.

2021-04-28 17:52

[ TEMATY ]

kard. Stefan Wyszyński

IPN

Pro memoria

IPN TV

Od lewej: ks. prof. D. Zamiatała, ks. dr A. Poniński, dr hab. Rafał Łatka

Od lewej: ks. prof. D. Zamiatała, ks. dr A. Poniński, dr hab. Rafał Łatka

Ukazujący się tom zawiera notatki prymasa Wyszyńskiego z 1962 roku, który to okres – jak zauważył ks. dr Antoni Poniński, redaktor publikacji – był rokiem szczególnym. Dla Kościoła najważniejszym wydarzeniem było zwołanie Soboru Watykańskiego II, a dla świata – rozwiązanie, z zaangażowaniem papieża Jana XXIII, niemal w ostatniej chwili tzw. kryzysu kubańskiego i zażegnanie groźby wojny atomowej. Był to także pierwszy rok od ustawowego usunięcia religii ze szkół. W tym roku nastąpiło zamykanie szkół katolickich, zwłaszcza niższych seminariów duchownych, usuwanie sióstr zakonnych ze szpitali. – Odpowiedzią było nauczanie w punktach katechetycznych, które doświadczały jednak sankcji. W 1962 roku powstał także Departament IV MSW, zajmujący się sprawami Kościoła, w który wymierzona była wzmożona wroga działalność administracyjna. To wszystko stanowiło bardzo trudną ogólnopolską atmosferę – podkreślił ks. dr Poniński.

Rok 1962 był także kolejnym rokiem Wielkiej Nowenny, której hasłem były słowa: „Młodzież wierna Chrystusowi”. Było to solą w oku komunistycznych władz, ponieważ walka o młode pokolenie była kluczową w osłabieniu pozycji Kościoła. – Zastanawiano się, co zrobić, aby uniemożliwić młodzieży pielgrzymowanie na Jasną Górę. Zenon Kliszko bardzo agresywnie atakował Episkopat Polski. On później był inspiratorem przygotowanego przez MSW memoriału na temat maryjności kard. Wyszyńskiego, co miało osłabić wiarygodność prymasa – zauważył ks. Poniński. Tom IX zawiera także treści mówiące o zakazaniu przez Stolicę Apostolską kultu Miłosierdzia Bożego.

Reklama

Zdaniem ks. prof. Dominika Zamiatały, gdy zgłębiamy zapiski prymasa Wyszyńskiego z wiosny 1962 r., kiedy udał się do Rzymu, możemy dostrzec rolę i autorytet kard. Wyszyńskiego, jakim cieszył się on wśród biskupów Europy. – W czasie tego wyjazdu prymas koncentruje się na spotkaniach z osobami z polskiej emigracji oraz duszpasterstwie polonijnym – zaznaczył wykładowca UKSW, który dodał, że zapiski prymasa wskazują również na jego wielką troskę o budowę i odbudowę Kościołów oraz umiłowanie gotyku. Uwidoczniło się to najbardziej w przypadku katedry gnieźnieńskiej, na której regotyzacją czuwał kard. Wyszyński.

W roku 1962 prymas zwracał uwagę na współpracę duchowieństwa diecezjalnego z zakonnym, aby podkreślić jedność działań duszpasterskich jako odpowiedź na laicyzację społeczeństwa i walkę o „rząd dusz”. Kardynał dostrzegał także niebezpieczeństwo ingerencji władz w formację duchowieństwa w seminariach diecezjalnych i zakonnych. Na wszelkie sprawy, które działy się w Polsce i na świecie – co zauważył ks. prof. Zamiatała - kard. Wyszyński patrzył w sposób religijny i duchowy. – Mało jest odniesień do tego, w jaki sposób zachowują się komuniści. Prymas przechodzi niejako ponad rzeczywistością w Polsce, patrzy na nią z perspektywy Bożej – podkreślił ks. prof. Zamiatała.

W tomie IX znalazły się także zapiski dotyczące sprawy bp. Czesława Kaczmarka, którego pokazowy proces zakończył się tuż przed aresztowaniem prymasa i miał być próbą złamania kard. Wyszyńskiego. – W 1962 r. bp Kaczmarek wyszedł z więzienia i podjął zdecydowany kurs antykomunistyczny. Władze PRL przestały uważać go za ordynariusza kieleckiego. Zaczęły ukazywać się materiały, mające skompromitować bp. Kaczmarka – zauważył ks. Poniński.

Reklama

Zdaniem ks. Zamiatały, głównym celem ataku na bp. Kaczmarka było poróżnienie Episkopatu Polski. – Komuniści badali na ile mogą sobie pozwolić w kwestii odsunięcia od władz innych ordynariuszy. Sprawa bp. Kaczmarka nauczyła prymasa roztropności co do innych biskupów. Często dostawał anonimy pod ich adresem. Mówiąc językiem współczesnym, wylewała się na nich duża fala hejtu. Prymas był przekonany, że biskup musi liczyć się z tym, że będzie znakiem sprzeciwu – zaznaczył ks. prof. Zamiatała.

Wskazał on, że prymas miał świadomość, że nastąpiło w polskim społeczeństwie duże spustoszenie religijne po dwóch okupacjach. Chciał odnowy religijnej w Polsce. Zdecydował, że odwoła się do mieszkańców polskiej wsi. – W tej religijności się wychował. Religijność ludowa jest prosta, a jakże głęboka, ile w niej głębokiej teologii. W latach 60. nastąpiło sprzężenie między Kościołem i wsią. Zarówno Kościół, jak i wieś były prześladowane. Prymas wiedział doskonale, że miasta w PRL-u były zamieszkane przez osoby pochodzące ze wsi. Stworzył program duszpasterski bardzo mocno osadzony w kulcie Maryi, która prowadzi do Jezusa. To trafiło do wiernych i odnawiało ich – zauważył ks. prof. Zamiatała i dodał, że środowiska katolickiej inteligencji skupione wokół „Tygodnika Powszechnego”, „Znaku” i „Więzi” patrzyły na katolicyzm z perspektywy francuskiej, czyli katolicyzmu bardziej elitarnego, który był jednak przesiąknięty marksizmem. Tymczasem prymas Wyszyński chciał pokazać komunistom, że większość Polaków to katolicy, którzy pogłębiają swoją religijność. Wielka Nowenna zaowocowała większym udziałem w obchodach Milenium, a także peregrynacją Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej.

- Kard. Wyszyński wobec drastycznych działań, jak zamykanie szkół, wyrzucanie sióstr zakonnych ze szpitali, czy wizytacje władz w seminariach duchownych nigdy nie popadł w poczucie rezygnacji lub przegranej. Uważał, że jest to wkomponowane w misję Kościoła. Trzeba dać świadectwo wierności – stwierdził ks. Poniński i dodał, że usunięcie religii ze szkół zaowocowało gęstą siecią punktów katechetycznych i wyzwoliło, paradoksalnie, aktywność rodzin. Pobór alumnów do wojska zaś skończył się ukształtowaniem i umocnieniem przyszłych księży w powołaniu. – Każde działanie przeciwko Kościołowi spotykało się z reakcją. Obrazoburcze spektakle, filmy, artykuły atakujące Kościół były powodem reakcji Episkopatu. Prymas wiedział, z kim ma do czynienia, ale do nikogo się nie uprzedzał. Do nikogo nie czuł wrogości. Gotów był rozmawiać, szukać rozwiązań, ale nie zgniłych kompromisów – podkreślił ks. dr Poniński.

Prezentację tomu IX zapisków prymasa Wyszyńskiego poprowadził dr hab. Rafał Łatka z Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej.

„Pro memoria” to pierwsze całościowe wydanie zapisków prymasa Stefana Wyszyńskiego z lat 1948–1981. Jest to unikatowe świadectwo niestrudzonej działalności prymasa oraz niepodważalnego autorytetu społecznego i rzecznika praw narodu. W ramach zainaugurowanej serii, wydawanej przez Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Instytut Prymasa Wyszyńskiego i Instytut Pamięci Narodowej, zaplanowano 27 tomów. Do tej pory ukazały się tomy obejmujące lata 1948-1962.

Ocena: +5 -1

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Jesteśmy gotowi na ich powrót

Niedziela łódzka 8/2017, str. 6-7

[ TEMATY ]

IPN

Mariusz Jankiewicz

Prof. Krzysztof Szwagrzyk podczas wykładu w Brzezinach

Prof. Krzysztof Szwagrzyk podczas wykładu w Brzezinach

Z prof. Krzysztofem Szwagrzykiem – wiceprezesem Instytutu Pamięci Narodowej, dyrektorem Biura Poszukiwań i Identyfikacji IPN, kierującym pracami na Łączce, gdzie udało się odnaleźć i zidentyfikować szczątki legendarnych dowódców podziemia niepodległościowego, m.in. mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszki”, mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, a także ostatniego dowódcę NSZ ppłk. Stanisława Kasznicę – rozmawia Anna Skopińska

ANNA SKOPIŃSKA: – Słuchając tego, co opowiada Pan Profesor o poszukiwaniach Żołnierzy Wyklętych, o miejscach ich pochówku, o tych ludziach, o pracach chociażby na Łączce, ma się przekonanie, że to nie jest tylko praca.

CZYTAJ DALEJ

Niemcy: Forum katolików żąda reakcji biskupów na błogosławienie par homoseksualnych

2021-05-14 12:20

[ TEMATY ]

Niemcy

Karol Porwich /Niedziela

Do reakcji na działania duchownych, którzy w poniedziałek 10 maja udzielali błogosławieństwa parom homoseksualnym wezwało biskupów Forum Katolików Niemieckich. Stowarzyszenie katolików lojalnych wobec papieża i Kościoła stwierdza, że był to akt buntu przeciwko autorytetowi nauczania Kościoła.

Przypomniano, że „Responsum ad dubium Kongregacji Nauki Wiary odnośnie udzielania błogosławieństwa związkom osób tej samej płci” z 22 lutego b.r. wyraźnie stwierdza, iż Kościół nie ma uprawnień do błogosławienia takich związków. Obejmują one bowiem aktywność seksualną poza małżeństwem mężczyzny i kobiety, zaś Bóg błogosławi grzesznych ludzi, ale nie grzech.

CZYTAJ DALEJ

Papież i arcybiskup Ryś zapraszają do świętowania na zielono

2021-05-14 17:08

[ TEMATY ]

abp Grzegorz Ryś

ziemia

papież Franciszek

Archiwum

Łódzki pasterz

Łódzki pasterz

Specjalną Mszą Świętą celebrowaną przez Ks. Arcybiskupa Grzegorza Rysia w niedzielę 16 maja o 9:30 i transmitowaną na żywo na kanale archidiecezji łódzkiej rozpoczną się polskie obchody Tygodnia Laudato si’. Do udziału w Tygodniu Laudato si’ w specjalnym nagraniu zaprosił Ojciec Święty.

- Tydzień Laudato si' harmonijnie łączy to, co jest najważniejsze w przesłaniu papieża Franciszka. Daje pole do konkretnego działania na rzecz przyrody i bliźnich w swojej najbliższej okolicy. Ale jednocześnie zakorzenia i ugruntowuje działanie we wspólnej modlitwie i kontemplacji stworzenia. To, że "wyciskamy Ziemię jak pomarańczę", jak mówi papież, wynika również z tempa i stylu życia, z zagonienia, przepracowania, które promuje dominujący model ekonomiczny. Świętowanie Tygodnia Laudato si', to właśnie czas na wzięcie głębszego oddechu, na uważniejsze rozejrzenie się dookoła siebie i bliższy kontakt z przyrodą, którą stworzył Bóg - mówi KAI Magdalena Kadziak ze Światowego Ruchu Katolików na rzecz Środowiska.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję