Rząd PO-PSL, podsumowując dorobek dwóch lat rządzenia, bardzo często podkreślał, że jednym z jego sukcesów jest niepodnoszenie podatków mimo bardzo trudnej sytuacji budżetu państwa. W świetle ostatnich propozycji zgłoszonych przez resort finansów osiągnięcie to dotyczy wyłącznie czasu minionego. Bo chociaż podstawowy system podatkowy nie ulega zmianie, to zwykli obywatele odczują wzrost danin publicznych. Dzieje się tak m.in. za sprawą podniesienia stawki opłaty paliwowej na olej napędowy oraz zgłoszonej propozycji zwiększenia do 22 proc. stawki podatku VAT dla niepublicznych szkół językowych. Podatki więc rosną, chociaż zmiany podnoszące je są wprowadzane tylnymi drzwiami.

Cena oleju napędowego w górę

Ta podwyżka jest już przesądzona. Sejm przyjął zmiany w odpowiednich ustawach, które podnoszą opłatę paliwową o 16 groszy na każdym litrze oleju napędowego. Opłata paliwowa jest formą podatku doliczaną do każdego litra paliwa i odprowadzaną do budżetu państwa. Wpływy z tego źródła zasilają Krajowy Fundusz Drogowy i Fundusz Kolejowy. Z funduszy tych finansowane są inwestycje drogowe i kolejowe. I na tym polega idea tego podatku. Chodziło o to, aby pieniądze potrzebne do prowadzenia inwestycji infrastrukturalnych pobierać nie tyle od wszystkich obywateli, ile przede wszystkim od tych, którzy korzystają z dróg. Kto więcej jeździ, zużywa więcej paliwa i więcej wpłaca do państwowej kasy.
Obecna podwyżka dotyczy wyłącznie oleju napędowego zużywanego przez silniki diesla. Wynika ona z dyrektywy Unii Europejskiej z 2003 r., która zobowiązuje państwa członkowskie do opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej na wspólnym minimalnym poziomie. Dla oleju napędowego poziom ten został ustalony w wysokości 330 euro za tysiąc litrów. Pułap ten Polska ma uzyskać w 2012 r. Obecna podwyżka podnosi cenę do 302 euro za tysiąc litrów. Oznacza to, że o ile nie zmieni się znacząco kurs złotówki do euro, to czeka nas następna podwyżka za dwa lata.
Podniesienie opłaty paliwowej o 16 groszy na litrze oznacza, że na stacjach benzynowych koszt tego paliwa wzrośnie co najmniej o taki poziom. Ale doświadczenia z poprzednich podwyżek wskazują, że wraz z podniesieniem ceny hurtowej rosną też marże handlowe. Dlatego eksperci oceniają, że cena oleju napędowego od nowego roku wzrośnie o ok. 20 groszy na litrze.

Negatywne konsekwencje dla gospodarki

W czasie debaty w Sejmie posłowie opozycyjni do rządu zwracali uwagę, że nie skorzystał on z możliwości negocjowania z UE przesunięcia terminu wejścia w życie tej dyrektywy. Rząd nawet nie wystąpił z taką propozycją, która byłaby w pełni uzasadniona w czasach kryzysu. Z oleju napędowego korzystają przede wszystkim firmy transportowe i rolnicy. Podwyżka wpłynie bezpośrednio na koszty ich działalności. Ponieważ koszty transportu oddziałują na cenę praktycznie każdego produktu, w konsekwencji należy się spodziewać dalszych podwyżek. Dotyczy to też żywności, która w Polsce jest już droga. A to z kolei uderzy w najsłabsze społecznie grupy - w emerytów i rodziny wielodzietne. Skomplikuje też trudną sytuację rolników.
Rząd liczy jednak, że w ten sposób zdobędzie dodatkowe pieniądze na remonty i budowę nowych dróg oraz tras kolejowych. Według tych wyliczeń, przychody obu funduszy wzrosną o ok. 2,2 mld zł. Nie ma jednak pewności, że przy wyższej cenie nie spadnie zużycie oleju, co odbije się negatywnie także na wpływach.

Drożej za naukę języków obcych

Z kolejną podwyżką podatków wystąpił minister finansów w przypadku nauki języków obcych. Tym razem chodzi o podniesienie stawki podatku VAT do 22 proc. na usługę nauki języków obcych w niepublicznych szkołach. Tak jak przy oleju napędowym - i tutaj resort podpiera się dyrektywami unijnymi. Ale ich interpretacja w tym przypadku nie jest tak jednoznaczna. Dlatego z wielu stron pojawiły się głosy protestu.
Zwraca się uwagę, że spowoduje to wzrost cen kursów nauki języków obcych średnio o 18 proc., a to może spowodować załamanie rynku. Szkoły zaczną ograniczać albo wręcz likwidować działalność, która przeniesie się do szarej strefy. Zamiast oficjalnych kursów, z których pobierane są inne podatki, jak PIT czy CIT, nastąpi powrót do tzw. korepetycji, za które nie będą odprowadzane żadne wpłaty do budżetu.
Podnoszone są też bardziej ogólne argumenty. Znajomość języków obcych jest dla rozwoju Polski dużo ważniejsza niż niewielkie zwiększenie wpływów budżetowych. Nasz kraj nadrabia różnice cywilizacyjne i potrzebuje ludzi otwartych na świat, znających języki obce. Z tego punktu widzenia podwyżka ta narusza bardzo istotny interes społeczny.
Ta szeroka i silnie umotywowana krytyka być może wpłynie na rząd pozytywnie i nastąpi wycofanie się z tej propozycji lub jej znaczna modyfikacja. Nie bez znaczenia będzie tu też fakt polityczny. Podwyżka uderza bowiem wprost w młodych ludzi, którzy w znacznej części opowiedzieli się w ostatnich wyborach za Platformą Obywatelską.
Niezależnie od ostatecznego rozstrzygnięcia oba te przypadki pokazują, że jednak podwyżki podatków w różnych postaciach następują. Wiąże się to też z tym, że Unia Europejska wymusza na Polsce podnoszenie cen różnych produktów i usług do poziomu takiego, jaki obowiązuje w starych krajach członkowskich. Tym samym z roku na rok nasz kraj pozbywa się atutów, które nakręcały nasz rozwój gospodarczy w ostatnich latach.